Jakie prawa przysługują osobie zatrzymanej?

Gdzie i jak złożyć zawiadomienie o przestępstwie?
12 kwietnia 2016
Jak wygląda sprawa przed sądem za jazdę po pijanemu?
20 maja 2016

Zatrzymanie jest jednym ze środków przymusu przewidzianym w przepisach Kodeksu postępowania karnego jaki policja ma prawo zastosować wobec osoby podejrzanej, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że osoba ta popełniła przestępstwo i zachodzi obawa jej ucieczki i ukrycia się albo zatarcia przez nią śladów przestępstwa, a także wtedy, gdy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że dana osoba popełniła przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej i zachodzi obawa, że ponownie popełni przestępstwo z użyciem przemocy wobec tej osoby, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

Policja ma jednakże obowiązek zatrzymać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa z użyciem przemocy wobec osoby wspólnie z nią zamieszkującej, jeśli przestępstwo to zostało popełnione przy użyciu broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu, a zachodzi obawa, że ponownie popełni ona przestępstwo z użyciem przemocy wobec osoby wspólnie zamieszkującej, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa grozi.

Zatrzymanie nastąpić może również wówczas, gdy nie można ustalić tożsamości osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa, albo gdy istnieją przesłanki do przeprowadzenia przeciwko tej osobie postępowania w trybie przyspieszonym, a więc w sprawach w których prowadzi się dochodzenie, jeżeli sprawca został ujęty na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa lub bezpośrednio potem, zatrzymany oraz w ciągu 48 godzin doprowadzony przez Policję i przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym.

Osoba zatrzymana powinna przede wszystkim zostać natychmiast poinformowana o przyczynach zatrzymania i o przysługujących jej prawach. Wskazane przez organ zatrzymujący przyczyny zatrzymania powinny być uzasadnione, czyli poparte odpowiednim dowodem, oraz powinny zostać przewidziane przez prawo, zatrzymanie jest bowiem możliwe tylko w razie wystąpienia wskazanych powyżej okoliczności.

Przepisy dotyczące prawidłowego zatrzymania osoby podejrzanej wymagają, aby osobę taką poinformować o przysługujących jej prawach, a więc o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego, do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli osoba ta nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim oraz o prawie do złożenia oświadczenia i odmowie złożenia oświadczenia. Zatrzymanego informuje się również o prawie do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania oraz o dostępie do pierwszej pomocy medycznej.

Ponadto, zatrzymany ma prawo do nawiązania w dostępnej formie kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym, także poprzez bezpośrednią z nim rozmowę, w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zatrzymujący może jednakże zastrzec, że będzie przy takiej rozmowie obecny, jak również ma prawo do zawiadomienia osoby najbliższej lub innej wskazanej osoby, pracodawcy, szkoły, uczelni, dowódcy oraz osoby zarządzającej przedsiębiorstwem zatrzymanego albo przedsiębiorstwem, za które jest on odpowiedzialny, o zatrzymaniu.

Zatrzymany może także złożyć do sądu zażalenie w którym może domagać się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości jego zatrzymania. Jeśli zaś zatrzymanym jest obywatel państwa obcego, wówczas takiej osobie umożliwia się, na jej prośbę, nawiązanie kontaktu z właściwym urzędem konsularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym, a w razie zatrzymania osoby nieposiadającej żadnego obywatelstwa – z przedstawicielem państwa, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania.

Zatrzymanego informuje się również, iż zostanie on natychmiast zwolniony, gdy ustanie przyczyna jego zatrzymania, a także, jeżeli w ciągu 48 godzin  od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania.

Zatrzymanego zwalnia się również na polecenie sądu lub prokuratora, a także wówczas, gdy w ciągu 24 godzin od przekazania go do dyspozycji sądu nie doręczono mu postanowienia o zastosowaniu wobec niego tymczasowego aresztowania. Z chwilą więc upływu wskazanych terminów bądź ziszczenia się ustawowych przesłanek, zatrzymanemu przysługuje prawo do żądania zwolnienia z aresztu. Zatrzymanego należy również wysłuchać, a więc w chwili zatrzymania funkcjonariusz dokonujący zatrzymania powinien umożliwić mu wypowiedzenie się w sprawie przyczyn zatrzymania, a informacje takie powinny zostać umieszczone w protokole.

Z zatrzymania sporządza się protokół, w którym należy podać imię, nazwisko i funkcję dokonującego tej czynności, imię i nazwisko osoby zatrzymanej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości – jej rysopis oraz dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z podaniem, o jakie przestępstwo się ją podejrzewa. Należy także wciągnąć do protokołu złożone przez zatrzymanego oświadczenia oraz zaznaczyć udzielenie mu informacji o przysługujących prawach. Odpis protokołu doręcza się zatrzymanemu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *